Scenariusz · odcinek 1 z 5
Faktura
Ewa dostaje wiadomość od rzekomego dostawcy: faktura pod linkiem i nowy numer konta. Film pokazuje, jak fałszywa strona logowania prowadzi do kradzieży hasła i przelewu na konto oszusta.
Rozwiń wybraną scenę, żeby przeczytać dialogi. „Dlaczego ta scena?” odsłania komentarz i źródła. Czasy pochodzą z napisów filmu.
Najpierw widzimy stratęOtwarcie · stawka
NarratorNoc. Kuchnia. Ekran banku: „Saldo: 0,00 zł”.
EwaTo niemożliwe… Tu było wszystko.
NarratorTrzy dni wcześniej wystarczyło jedno kliknięcie.
Link do tej scenyDlaczego ta scena?
Decyzja redakcyjna
Saldo zero otwiera pytanie: jak Ewa straciła pieniądze? Cofnięcie o trzy dni zapowiada odpowiedź. To nasza interpretacja konstrukcji sceny.
Ocena modelu · [R2] Oceny scenariuszy „Jednego kliknięcia”
Model ocenił otwarcie na 0,85 w skali 0–1. Oceniał tekst pierwszego panelu, nie reakcje widzów.
Fikcja
Saldo, bohaterka i chronologia są wymyślone.
Hipoteza do sprawdzenia z widzami
Po otwarciu zapytać widza, na jakie pytanie chce poznać odpowiedź.
Kim jest Ewa i czemu ufa wiadomości?Orientacja · pułapka
NarratorStolarnia „Brzozowski i Syn”. Ewa prowadzi tu księgowość od 20 lat. Wszystko ma się zgadzać co do grosza.
NarratorMail od stałego dostawcy drewna: nowa faktura. I dopisek: „Zmieniliśmy numer konta”.
Link do tej scenyDlaczego ta scena?
Decyzja redakcyjna
Zanim Ewa poda hasło, poznajemy jej zawód, cel i relację z dostawcą. Taki kontekst pomaga wejść w historię bez wcześniejszej wiedzy.
Opracowanie wtórne · [R1] Co bierzemy z raportu „365 dni”
Opracowanie raportu podaje medianę samowystarczalności 0,37. To przesłanka, by sprawdzać orientację widza, a nie dowód optymalnego czasu ekspozycji.
Zalecenie eksperckie · [C2] Business Email Compromise
Podszywanie się pod dostawcę i zmiana rachunku należą do opisanych mechanizmów oszustw płatniczych.
Fikcja
Stolarnia i 20-letni staż Ewy są elementami fikcji.
Hipoteza do sprawdzenia z widzami
Po tej scenie widz powinien umieć powiedzieć, kim jest Ewa i czego dotyczy wiadomość.
Hasło trafia do oszustaMechanizm ataku
EwaFaktura pod linkiem? No dobrze.
NarratorStrona wygląda jak jej poczta i prosi o zalogowanie. Ewa wpisuje hasło.
Link do tej scenyDlaczego ta scena?
Decyzja redakcyjna
Pokazujemy konkretną czynność: wpisanie hasła na stronie podszywającej się pod pocztę. Następna scena ujawnia skutek.
Dane z raportu · [C1] Raport roczny CERT Polska za 2024 rok
CERT Polska zarejestrował w 2024 roku 40 120 incydentów phishingu, 39% wszystkich zarejestrowanych incydentów. To kontekst skali zagrożenia, nie odsetek firm oszukanych fakturą.
Hipoteza do sprawdzenia z widzami
Sprawdzić, czy widz potrafi wskazać moment ujawnienia hasła.
Druga strona wiadomościZmiana perspektywy
NarratorPod Warszawą, za zasuniętymi roletami, zapala się powiadomienie. Dawid ma 24 lata i normę do wyrobienia.
DawidMamy księgową.
Link do tej scenyDlaczego ta scena?
Decyzja redakcyjna
Przechodzimy do Dawida, aby potwierdzić skutek poprzedniej czynności. Widz wie już więcej niż Ewa, co może budować oczekiwanie na odkrycie oszustwa.
Dla tej decyzji nie wskazujemy osobnego badania. To interpretacja sceny, którą można sprawdzić z widzami.
Fikcja
Wiek Dawida, jego mieszkanie i norma do wyrobienia są konstrukcją fabularną.
Hipoteza do sprawdzenia z widzami
Sprawdzić, czy widz rozumie, do czego Dawid właśnie uzyskał dostęp.
Kwota się zgadza. Konto już nie.Konsekwencja
NarratorRano Ewa przelewa zaliczkę za drewno. 18 400 zł, na nowy numer. Kwota się zgadza. Konto już nie.
Link do tej scenyDlaczego ta scena?
Decyzja redakcyjna
Abstrakcyjne zagrożenie zmienia się w przelew na konkretny rachunek. Skutek wraca do zmiany konta z drugiej sceny.
Zalecenie eksperckie · [C2] Business Email Compromise
Źródło opisuje oszustwa wykorzystujące pozornie prawidłowe żądania płatności.
Fikcja
18 400 zł to kwota scenariuszowa. Nie jest średnią stratą z raportu.
Jak przerwać ten mechanizm?Działanie do zapamiętania
NarratorWystarczył jeden telefon do dostawcy. Pod numer, który zna od lat, nie ten z maila.
NarratorA do poczty wchodzi się, wpisując adres samemu. Nigdy z linku.
Link do tej scenyDlaczego ta scena?
Decyzja redakcyjna
Po pokazaniu straty wracamy do czynności, która mogła przerwać oszustwo. Umiejscowienie porady po konsekwencji jest decyzją redakcyjną, której efekt trzeba sprawdzić.
Zalecenie eksperckie · [C2] Business Email Compromise
FBI zaleca niezależną weryfikację żądań płatności i zmian rachunku, także telefonicznie. Numer należy ustalić niezależnie od podejrzanej wiadomości.
Hipoteza do sprawdzenia z widzami
Przedstawić nową wiadomość o zmianie rachunku i poprosić widza o wybór bezpiecznej reakcji.
Jedna skrzynka otwiera kolejne drzwiObietnica następnego odcinka
NarratorZaliczka to dopiero początek. Dawid czyta jej skrzynkę, mail po mailu.
DawidTo samo hasło ma do banku. Sprawdzamy resztę rodziny.
Odpowiedź: Dawid próbuje hasła w innych usługachOdcinek 2, scena 2 →Link do tej scenyDlaczego ta scena?
Decyzja redakcyjna
Zamiast ogólnej groźby pojawia się pytanie: gdzie jeszcze zadziała hasło Ewy? Kolejny odcinek pokazuje odpowiedź.
Ocena modelu · [R2] Oceny scenariuszy „Jednego kliknięcia”
Ocena spłaty przejścia 1 → 2 wynosi 0,90/1. Jest oceną modelu dotyczącą tekstu, nie liczbą widzów, którzy przeszli dalej.
To analiza gotowego filmu, nie zapis pierwotnych intencji autora. Dane, metoda i ograniczenia.